طرح تولید
(1) پودر سنگ و ریگ موزائیک
(2) سنگساب
مقدمه
مجموعه اهداف و سیاستهای اتخاذ شده برای صنعتی کردن کشور ما در قبل از پیروزی انقلاب اسلامی بر چنان پایهای استوار شده بود که توسعه صنعتی کشور بدون داشتن ارتباط و تناسب منطقی با کل اقتصاد کشور و امکانات داخلی از یک طرف و انتخاب تکنولوژی مناسب و ارتباط منطقی در جهت تکمیل زنجیرهای داخلی از طرف دیگر به حرکت خودش ادامه دهد و بیشترین سرمایهگذاریها در این بخش در جهت ایجاد صنایع وابسته و مونتاژ هدایت و برنامهریزی میشد.
حال که بخواست خداوند دهه اول انقلاب را پشت سرگذاشتهایم وابستگی عمیق اغلب رشتههای تولید به تکنولوژی پیشرفته و کارشناسان خارجی از بین رفته است. یک ارتباط منطقی بین سیاستها و امکانات کشور باعث گردیده است تا مسائل و مشکلات متعدد کمتر گردند و همچنین تحولات صنعتی ایران با یک ارتباط منطقی و معقول با توسعه اقتصادی اجتماعی کشور در جهت قطع وابستگی از نفت به جلو هدایت شود و با گسترش صنایع مورد نیاز کشور واردات کالاهای واسطهای و مواد اولیه رو به کاهش گذاشته و وابستگی تکنولوژیکی صنایع بسیار کم شده است. خصوصاً صنایع معدنی در ایران از لحاظ تکنولوژی ساخت ماشینآلات و تاسیسات و دانش فنی بینیاز شده و میرود تا خود انتقال تکنولوژی بدهد.
فصل اول
خلاصه نتایج بررسیهای طرح:
1 نام محصول: پودر سنگ و ریگ موزائیک
2 تولید سالیانه (ظرفیت): 15000 تن
3 مشخصه چگونگی عملکرد: سیصد روز کار در سال یک شیفت 8 ساعت روزانه
4 تعداد کارکنان: 14
5 فرآیند تولید:
1 فیدر
2 فک
3 سنگ شکن
4 سرند
5 آسیاب
6 بستهبندی
6 سطح زیربنا: 742 مترمربع
7 مساحت زمین: 4000 مترمربع
8 سرمایهگذاری ثابت: 161384 هزار ریال
9 سرمایه کل: 201302 هزار ریال
10 درآمد و سود ویژه در ظرفیت نهایی:
الف: 240000 هزار ریال
ب: 50003 هزار ریال
11 شاخصهای اقتصادی (میلیون ریال)
ارزش افزورده: 3/46%
سرمایهگذاری سرانه: 5/11
نقطه سربسر: 44%
عمر مفید طرح: 7/3 سال
فصل دوم
مطالعات اقتصادی
12 هدف از اجرای طرح
هدف از اجرای طرح احداث واحد تولید پودر سنگ و سنگ موزائیک (لاشه) میباشد. اندازه ذرات مورد نظر مش 01 ، 02 ، 03 ، 04 و … 08 میباشد.
22 مصارف محصول
نقش و کاربرد پودر سنگ و موزائیک در ساخت موزائیک به عنوان پر کننده موزائیکهای لاشهای و قشر زیرین موزائیک و همچنین در صنایع ساختمانی مصرف میگردد. که با توجه به رشد جمعیت و رشد سریع مسکنسازی در کشور نیاز به ماده فوق به وفور وجود خواهد داشت.
32 پیشبینی تقاضای محصول
مصرف کنندگان عمده پودر سنگ و سنگ لاشه در ساخت موزائیک برای ساختمانهای مسکونی شهری، ساختمانهای مسکونی روستائی، پروژهه ای عمرانی و تقاضا برای صادرات میباشد. با توجه به وجود آمار و اطلاعات مربوط به پروانههای ساختمانی صادر شده توسط شهرداریها مقدار تقاضای سالیانه این بخش از بازار به خوبی قابل تعیین میباشد. بر طبق اطلاعات مندرج در سالنامههای آماری مرکز آمار ایران متراژ زیربنای پروانههای ساختمانی صادره طی سالهای گذشته به شرح جدول زیر بوده:
سال 1362 1363 1364 1365 1366
مقدار زیربنا 27294 30168 31438 29015 27378
(هزار متر مربع)
حال با توجه به رابطه زیر میتوان میزان تقاضای سالیانه موزائیک جهت مصارف ساختمانهای مسکونی شهری را به شرح زیر تعیین نمود.
ضریب مصرف × متراژ زیربنا = میزان تقاضای سالیانه
ضریب مصرف موزائیک در ساختمانهای مسکونی بر طبق نظر کارشناسی بطور میانگین 3/0 مترمربع در ازاء هر مترمربع جواز ساختمانی در نظر گرفته میشود.
با توجه به این رابطه تقاضای سالیانه این بخش از بازار به طور مثال جهت سال 64 به شرح زیر قابل محاسبه است:
تقاضای سال 1364 = 3/0 × 31438 = 9431400 m2
با توجه به اینکه در هر مترمربع موزائیک 45 کیلو پودر سنگ و ریگ مصرف میگردد نیاز به پودر سنگ و ریگ موزائیک در سال 64 برابر 424413 تن بوده است.
با در نظر گرفتن رشد سالیانه 5% پیشبینی میزان تقاضای سالیانه برای 5 سال آینده به شرح زیر خواهد بود:
| سال |
1370 |
1371 |
1372 |
1373 |
1374 |
| متراژ پروانه ساختمانی |
31438000 |
33009900 |
34660395 |
36393414 |
38213085 |
| تقاضای پودر سنگ (تن) |
424413 |
445633 |
467915 |
491311 |
515876 |
با توجه به مصارف متفرقه این محصول معادل 50% تقاضای مصرف در موزائیک که در فوق محاسبه شده به ارقام فوق اضافه میگردد. لذا کل نیاز پودرسنگ به شرح جدول زیر پیشبینی میگردد:
| سال |
1370 |
1371 |
1372 |
1373 |
1374 |
| تقاضای پودر سنگ (تن) |
636620 |
668450 |
701873 |
736967 |
773814 |
ارقام پیشبینی شده جهت سال 70 الی 74 نشان دهنده نیاز این تولید میباشد.
فصل سوم
بررسیهای فنی
13 ظرفیت تولید
میزان تولید سالیانه پیشبینی شده در حدود 15000 تن سالیانه میباشد. میزان فوق براساس یک شیفت کار در روز و سیصد روز کار در سال میباشد. ظرفیت ذکر شده شامل 10000 تن پودر سنگ و 5000 تن ریگ موزائیک میباشد.
23 ماده اولیه
برای تولید 15000 تن پودر سنگ و لاشه در سال نیاز به 16500 تن سنگ لاشه میباشد که از ضایعات کارخانجات سنگبری و همچنین از ضایعات استخراج سنگ در معادن سنگ قابل استحصال میباشد.
33 روش تولید
سنگهای خریداری شده از بهرهبرداران معادن و کارخانجات سنگبری معمولاً در محل سربازی که برای دپوی این مواد اختصاص یافته تخلیه میگردد. این سنگها توسط کامیون به کارخانه حمل میگردد سپس توسط تراکتور بیلدار سنگها به داخل دستگاه فیدر منتقل میشود. این دستگاه با لرزش و تکانهائی که انجام میدهد در هر لحظه مقدار مناسب از سنگها را به داخل دستگاه فک منتقل مینماید. دستگاه فک سنگها را به ابعاد کوچک خرد نموده و از آنجا به داخل دستگاه سنگشکن منتقل مینماید. دستگاه سنگشکن با حرکت چکشها سنگها را به ابعاد ریزتر تبدیل خواهد نمود و آ,اده ورود به سرند مینماید. توسط تسمه نقاله لاستیکی سنگهای خرد شده به سرند منتقل میشوند سرند با داشتن سوراخ متفاوت در طول خود و با حرکت ارتعاشی خود سنگهای خرد شده را نسبت به ابعادشان درجهبندی نموده و در اتاقکهای زیر سرند انتقال میدهد و در آنجا بصورت پودر سنگ در آمده و به اتاقک پودر سنگ ریخته میشود و آماده فروش و بازار میگردند. از طرف دیگر سنگهای درجهبندی شده و خارج از سرند درجهبندی و به محوطه باز کارخانه توسط تسمه نقاله فرستاده میشود.
در آنجا سنگ موزائیک درجهبندی شده آماده فروش به بازار مصرف میگردد. بوسیله تراکتور بیلدار به کامیون منتقل و به محل فروش فرستاده میشود. فرآیند تولید به شرح زیر خلاصه میگردد:
43 میزان مواد اولیه مصرفی
میزان مواد اولیه مصرفی با توجه به ظرفیت تولید 15000 تن در سال و میزان ضایعات 16500 تن میباشد، که از ضایعات معادن کوهی و همچنین از ضایعات کارخانجات سنگبری قابل استحصال میباشد. قیمت هر تن مواد اولیه به طورم توسط با هزینه حمل 7300 ریال میباشد که براساس آن قیمت کل سنگ مورد نیاز سالیانه 12450 هزار ریال میگردد. برای پودر سنگ تولیدی و عرضه آن به بازار مصرف نیاز به بستهبندی نمیباشد و به صورت فله بارگیری و به فروش خواهد رسید.
جدول زیر مشخصات مواد اولیه و هزینه آنرا نشان میدهد:
جدول زير مشخصات مواد اوليه و هزينه آنرا نشان ميدهد:
5ـ3ـ ماشينآلات مورد نياز
روش توليد و نمودار آن در صفحات قبل نشان داده شد. در زير خلاصهاي از نوع و طرز كار قسمتهاي مختلف توضيح داده ميشود:
الف ـ فيدر: فيدر دستگاهي است كه جهت تغذيه مصالح سنگي به فك مورد استفاده قرار ميگيرد. فيدر مناسب جهت سنگ كوهي فيدرهاي زنجيري ميباشد عرض دهانه اين فيدرها غالباً در محدوده 80 الي 100 سانتيمتر و قدرت عبوردهي مصالح در آنها بين 6 الي 10 تن در ساعت خواهد بود. نيروي محركه لازم جهت فيدر حدود 5 الي 7 كيلووات شكستن ميباشد.
ب ـ سنگشكن: شكستن سنگها معمولاً در دو مرحله انجام ميشود مرحله اول شكستن سنگها به كمك سنگشكنهاي اوليه كه معمولاً از نوع فكي هستند انجام ميشود. مصالح شكسته با استفاده از سنگشكنهاي ثانوي كه معمولاً از نوع چكشي، استوانه و يا مخروطي هستند به مصالح با دانههاي كوچكتر تبديل ميشود. معمولاً سنگشكنها از چند رديف چكش متحرك كه حول شفت مركزي دوران مينمايد تشكيل شده است سقف محفظه خردكننده با سندانهاي ضد سايشي طوري پوشانده شده كه كليه برخوردهاي ناشي از ضربه و فشار را تحمل مينمايد. نيروي محرك سنگشكنها حدود 100 كيلووات ميباشد.
ج ـ سرند: مصالحي كه از فيدر و سنگشكن خارج ميشود. جهت تفكيك بر روي سرندهاي ويبراتوري ريخته ميشود. ظرفيت عبوردهي و تفكيك سرندها متغير بوده و از 10 تا 60 تن در ساعت مورد استفاده قرار ميگيرد. سرندها معمولاً بطريقي طرح ميشود كه حركت ارتعاشي در تمام سطح توري به صورت يكنواخت ايجاد ميگردد. سرندها روي پايههايي به ارتفاع حدود 5/1 متر نصب ميگردد. كه قدرت محركه لازم جهت سرند ويبراتوري حدود 10 كيلووات ميباشد. سرند فوق سه طبقه بوده در هر طبقه قابليت نصب يك توري تعبيه شده و نيز داراي شاسي، الكتروموتور و دهنه مصالح ميباشد. نام شركت سازنده رولكو مدل VS 1500.
د ـ تسمه نقاله: كليه انتقالات از مدارهاي يك سنگشكن بوسيله تسمه نقاله انجام ميگيرد. در يك سيستم ساده اين الوارتورها عبارتند از:
ـ يك دستگاه تسمه نقاله بطول 14 متر و عرض 60 سانتيمتر به عنوان رابط بين سنگشكن و سرند.
ـ يك دستگاه تسمه نقاله رابط بين سرند و آسياب به طول 16 متر و عرض 60 سانتيمتر.
ـ يك دستگاه تسمه نقاله بين سرند و محوطه باز كارخانه به طول 20 متر و عرض 60 سانتيمتر نيروي محركه هر تسمه نقاله حدود 3 كيلووات خواهد بود.
ـ آسياب: يكدستگاه آسياب 80 چكشه با قدرت 35 كيلووات ساعت و ظرفيت 5 تن در ساعت جهت پودر كردن سنگ استفاده خواهد گرديد.
و ـ ماشينآلات سنگين: ماشينآلاتي كه به عنوان تغذيه دهنده به تشكيلات توليد به كار گرفته خواهد شد عبارتند از:
ـ يك دستگاه تراكتور بيلدار جهت دپو و انتقال مواد اوليه به فيدر.
ـ يك دستگاه كاميون جت حمل سنگ از معدن و محل خريد به كارخانه.
ـ يك دستگاه كمپرسي جهت انتقال و حمل مواد توليدي به محل فروش.
6ـ3ـ جدول مشخصات ماشينآلات
جدول زير مشخصات ماشينآلات از نظر مشخصههاي فني، قيمت، تعداد مورد نياز و كشور سازنده نشان ميدهد:
پلان استقرار ماشينآلات
شكل
1ـ دپو مواد اوليه
2ـ فيدر
3ـ فك
4ـ تسمه نقاله
5ـ سنگشكن
6ـ تسمه نقاله
7ـ سرند
8ـ تسمه نقاله
9ـ محل دپوي سنگ موزائيك
10ـ تسمه نقاله
11ـ آسياب
12ـ محل دپوي پودر سنگ
7ـ3ـ مشخصات و هزينه تجهيزات و تاسيسات عمومي
هر واحد توليدي براي تامين خدمات جنبي تجهيزات خط توليد و نيز حمل و نقل، نگهداري و … نياز به ماشينآلات و تاسيسات عمومي دارد.
1ـ7ـ3ـ تاسيسات برق
يكي از زيربنائيترين تاسيسات جانبي هر واحد توليدي، تاسيسات برق ميباشد. زيرا هيچيك از دستگاههاي الكتريكي خط توليد، بدون برق قادر به انجام فعاليت نميباشند.
الف) برق مورد نياز خط توليد:
برق مصرفي خط توليد با توجه به ظرفيت و مشخصات فني در جدول زير آورده شده است برق مورد نياز خط توليد حدود كيلووات بوده
ب) برق مورد نياز ساير قسمتها
علاوه بر خط توليد، تاسيسات جنبي و همچنين ساختمانها و محوطه كارخانه جهت مصارف روشنائي نيز مصرفكننده برق ميباشند هر مترمربع از ساختمانها و محوطه به ترتيب نياز به 20 و 10 وات برق دارند كه با توجه به 600 مترمربع زيربنا و 4000 مترمربع زمين جمعاً 46 كيلووات برق جهت محوطه و ساختمانها مورد نياز است.
با احتساب ضريب همزمان 80% كل برق مورد نياز برابر 174 كيلووات ساعت خواهد گرديد.
(80% × 160) + 46 = 174
8 × 174 = 1392 كيلووات برق مصرفي روزانه
300 × 1392 = 417600 كيلووات برق مصرفي سالانه
هزينه هر كيلووات ساعت برق مصرفي معادل 6 ريال ميباشد.
6 × 417600 = 600/505/2 ريال هزينه برق ساليانه
د) تجهيزات مورد نياز برقرساني و هزينههاي سرمايهگذاري:
هزينه احداث پست برق، خطوط انتقال نيرو همچنين حق انشعاب برق مورد نياز از قرار هر كيلووات ساعت 50000 ريال برآورد گرديده كه با احتساب 174 كيلووات برق مورد نياز، حدود 8700 هزار ريال هزينه در بر خواهد داشت.
3ـ7ـ3ـ تاسيسات سوخترساني
وسايط نقليه و وسايل حمل و نقل روزانه به مقادير مشخصي سوخت نياز دارند.
جدول زير ليست ماشينآلات وسايل نقليه و سوخت مورد نياز آنها را نشان ميدهد.
سوخت مورد نياز وسايط نقليه و حمل و نقل به طور روزانه از جايگاهها اختصاصي شركت نفت تامين ميشود.
هزينههاي سوخت به صورت ذيل محاسبه ميگردد.
4ـ7ـ3ـ باسكول
ميزان توليد روزانه محصولات حدود 50 تن بوده كه معمولاً روزانه از كارخانه خارج ميشود.