مقدمه
طراحی و احداث صنایع نیازمند شناخت مبانی تیوری و برخورداری از دیدگاههای تجربی و علمی متناسب با شرایط اقتصادی و فرهنگی حاکم و دانش فنی موجود جامعه، به منظور نیل به اهداف تولید میباشد.
اطلاعات فنی ایجاد صنایع، مجموعه ای از تحقیقات در خصوص ماهیت مواد و محصولات، شناخت فرایند های تولید و تکنولوژی های موجود و بررسی سیستمها، تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز میباشد. این بررسی ها در راستای نیل به هدف توسعه، تولید و افزایش کیفیت محصولات تولیدی صورت میگیرد که با بهبود بافت فنی واحدهای جدیدالتأسیس در داخل کشور، پاسخگویی به نیاز بازار و رقابت با سایر تولیدکنندگان جهانی را امکان پذیر می سازد.
در بررسی های فنی ابتدا روشهای مختلف تولید محصول مورد مطالعه قرار میگیرد و پس از بررسی های لازم مناسبترین تکنولوژی که با فرهنگ کاری و تواناییهای بالقوه صنعت تناسب داشته باشد انتخاب می گردد. با انتخاب بهترین روش تولید هر محصول می توان دستگاهها و تجهیزات مورد نیاز را بر اساس فرایند منتخب، انتخاب نمود.
11 : معرفی اجمالی پروژه
مشخصه طرح:
نام محصول: نورافکن ظرفیت: 100 هزار عدد
فرایند تولید: 1 ذوب آلومینیم 2 ریخته گری تحت فشار 3 سوراخ کاری 4 قلاویز کاری 5 آماده سازی 6 آسترکاری 7 خشک شدن 8 رنگ کاری 9 خشک شدن 10 مونتاژ محصول
شاخصهای عملیاتی:
تعداد روز کاری: 270 روز
تعداد نوبت کاری: 1
زمان نوبت کاری: 8 ساعت
درصد تامین مواد اولیه: 100% داخلی
تعداد کارکنان: الف) مدیریت: 1 نفر ب) مهندس: ندارد ج) تکنسین: 2 نفر د) کارگر ماهر: 5 نفر ه) کارگر ساده: 13 نفر ی) کل پرسنل: 27 نفر
تأسیسات عمومی: الف) برق مصرفی: 103 مگا وات ساعت ب) آب مصرفی سالیانه: 2160 متر مربع ج) گازوییل: 4/106 متر مکعب
د) بنزین: 2/16 متر مکعب ه) اطفاء حریق: 8 کپسول آتش نشانی
دستگاهها و تجهیزات خط تولید: 100% داخلی
زمین و ساختمانها: 1 مساحت زمین:2800 متر مربع 2 سطح زیر بنا: 795 متر مربع 3 سا لن تولید: 400متر مربع 4 انبار: 140 متر مربع 5 تأسیسات و تعمیرگاه:80 متر مربع 6 اداری،رفاهی: 175 متر مربع
سرمایه گذاری: 1 سرمایه ثابت: 8/1899میلیون ریال 2 سرمایه در گردش: 2/652 میلیون ریال 3 کل سرمایه گذاری: 2552 میلیون ریال هزینه های تولید: 1 هزینه های ثابت 38/981 میلیون ریال
2 هزینه های متغیر: 82/3109 میلیون ریال 3 کل هزینه های سالیانه: 2/4091 میلیون ریال
شاخص های اقتصادی طرح: 1 نرخ بازده مالی طرح: 2/27%
2 سهم
منابع داخلی 100% 2 ارزش افزوده بر مبنای هزینه تولید: 4/42%
3 درصد تولید در نقطه سربه سر 5/56% 4 سالهای برگشت سرمایه: 3 سال و 11 ماه سرمایه گذاری ثابت سرانه 4/70 میلیون ریال
5 درصد کارکنان تولید به کل کارکنان 1/74% 6 نسبت سود به سرمایه نقدی: 1/37%
21معرفی محصول:
نام محصول نورافکن میباشد. این محصول جهت ایجاد روشنایی به صورت منمرکز یا نیمه متمرکز استفاده می شود و کار اصلی آن ایجاد نور و متمرکز کردن و بازتاباندن آن در محدوده مشخص می باشد.
31 سوابق تولید:
در قبل با وجود تولید این محصول در داخل کشور، به خاطر این که محصول تولید شده از کیفیت خوبی نسبت به مشابه خارجی خود برخوردار نبود، بخشی از طریق واردات بر طرف می شد. اما در حال حاضر بدلیل پایین بودن کیفیت تولید داخلی و برآورده شدن نیاز داخلی صادراتی از کالا به کشورهای دیگر نداشته ایم. اما میتوان با توجه به حمایت های دولت از صادرات غیر نفتی پیش بینی کرد که آینده صادرات این کالا نیز امکان پذیر شود.
41 کاربرد محصول :
به طور کلی نورافکن ها از نظر کاربرد به سه دسته اصلی تقسیم می شوند.
دسته اول برای ایجاد روشنایی و زیبایی در آب استفاده میشود. این دسته از نورافکن ها بیشتر در فواره های که در میادین شهرها، پارکها و سایر مکانها وجود دارد کاربرد دارد.
دسته دوم از نورافکن ها در فضاهای آزاد به صورت ثابت و قابل تنظیم استفاده میشود که نمونه آن در مکانهای عمومی همانند سالن های تیاتر، فضاهای سبز و... میباشد.
دسته سوم به صورت متحرک دستی و قابل نصب بر روی وسایل متحرک استفاده میشود همانند فیلمبرداری ها، بر روی اتومبیل ها و ...
5 1 بررسی نیاز جامعه:
با توجه به کاربرد زیاد این محصول در جاهای مختلف و همچنین برنامه توسعه اماکن، چه عمومی و چه فرهنگی، پیش بینی می شود که تقاضا برای این محصول نیز در راستای گسترش این اماکن روز به روز بیشتر شود.
61 مصرف کنندگان:
نور افکن موارد مصرفی زیادی دارد مثل اماکن عمومی، میادین شهر، پارکها، سالن های کنفرانس و تئاتر، فضاهای سبز، فیلمبرداری ها و...
فصل دوم : طراحی تولید
12 فرایند تولید
22 نمودار فرایند تولید
32 مواد اولیه و منابع تهیه آن
42 ابزار و ماشین آلات و منابع تهیه آن
52 برنامه زمان بندی اجرای پروژه
62 ظرفیت تولید
72 پلان سالن تولید
82 جایابی و محل اجرای طرح
12 فرایند تولید:
مراحل تولید محصول به شرح زیر میباشد :
1) ذوب آلیاژ آلومینیم: مواد اولیه از جمله شمش آلومینیم در کوره های با سوخت فسیلی یا گاز طبیعی ذوب میشود.
2) ریخته گری تحت فشار: مواد مذاب توسط قالبهای مختلف به صورت بدنه انواع نورافکن تولید می شود.
3)سوراخ کاری: عملیات سوراخ کاری در روی بدنه نورافکن توسط دریل انجام می شود.
4) قلاویز کاری: این عملیات با استفاده از دریل انجام می شود.
5) آماده سازی: با استفاده از مواد قلیایی یا آلی و سایر شوینده های سطح نظافت دقیق و چرب زدایی کامل انجام می شود.
6)آستر کاری: این عملیات برای کیفیت سطح انجام میشود
7) خشک شدن: قطعات به مدت 6 ساعت برای خشک شدن نگهداری می شود.
8) رنگ کاری: توسط دستگاه الکترواستاتیکو به صورت دستی انجام میگردد.
9) خشک شدن: قطعات به بیرون از قسمت رنگ کاری جهت خشک شدن فرستاده میشود.
10) اتصال سیم به سرسیم: یک سر سیم که به صورت افشان است، لخت شده و به سرسیم اتصال می یابد.
11) اتصال سیم به ترمینال فلزی: مجموعه سیم و سرسیم با کمک پرچ کن روی ترمینال فلزی پرچ میشود.
12) اتصال پایه های لامپ: با دو پیچ پایه های لامپ روی اتصال پایه های لامپ محکم بسته میشوند.
13) مونتاژ پایه لامپ به بدنه: بعد از قراردادن پایه لامپ روی بدنه با دو پیچ مجموعه را به بدنه متصل می کنند.
14) مونتاژ صفحه انعکاس: برای این کار ابتدا با دست لبه های این قطعه را به اندازه لازم به طرف داخل خم و سپس آن را داخل بدنه جای می زنند.
15) مونتاژ جعبه ترمینال: توسط دو عدد پیچ روی بدنه محکم میگردد.
16) مونتاژ پایه به بدنه: پایه در جای صحیح روی بدنه قرار داده می شود.
17) مونتاژ مجموعه بدنه، قاب و شیشه: بعد از جا زدن شیشه درون قاب ، با دقت روی بدنه قرار کرفته و با یک عدد پیچ محکم میشود.
22 نمودار فرایند تولید:
کنترل کیفیت جهت تعیین صحت عمل تولید مطابق مشخصات فنی تعیین شده برای محصول انجام می گیرد.
بدین ترتیب نمودار فرایند تولید در زیر مشاهده میشود:
1) ذوب آلیاژ آلومینیم
2) ریخته گری تحت فشار
3) بازرسی
4) سوراخ کاری
5) قلاویز کاری
6) آماده سازی
7) آستر کاری
8) خشک شدن
9) بازرسی
10) رنگ کاری
11) خشک شدن
12) بازرسی
13) مونتاژ سیم به سرسیم
14) مونتاژ سیم به ترمینال فلزی
15) مونتاژ پایه های لامپ روی اتصال آن
16) مونتاژ پایه های لامپ به بدنه
17) مونتاژ صفحه انعکاس
18) مونتاژ جعبه ترمینال
19) مونتاژ پایه به بدنه
20) مونتاژ مجموعه بدنه، قاب و شیشه
21) بازرسی محصول
22) بسته بندی
23) انبار کردن
23) انبار كردن
بدنه قاب
3ـ2 مواد اوليه و منابع تأمين آن:
مواد اوليه مورد نياز طرح و مقادير هر يك از آنها به تفكيك محاسبه شده است. قيمت هاي مواد اوليه براساس استعلام از شركت هاي معتبر داخلي و بازارهاي عمده فروشي تعيين گرديده است.جدول(1ـ2) برآورد هزينه تأمين مواد اوليه اصلي را نشان مي دهد.
جدول شماره (1ـ2) مواد اوليه و منابع تأمين آن
4ـ2 ابزار و ماشين آلات و منابع تأمين آن:
به كار گيري ماشين آلات و دستگاه هاي مناسب از اساسي ترين اركان طراحي واحدهاي صنعتي ميباشد چرا كه انتخاب ماشين آلات مناسب ميتواند در بهبود كيفيت محصول و بهينه سازي سرمايه گذاري نقش مؤثري داشته باشد. جدول (2ـ2)ابزار و ماشين آلات و هزينه تأمين آن را بيان ميكند.
جدول (2ـ2) ابزار و ماشين آلات و منابع تأمين آنها
5ـ2 برنامه زمان بندي اجراي پروژه:
يكي از اركان مهم اجراي پروژه كه ضامن موفقيت پروژه مي باشد برنامه ريزي دوران اجراي پروژه است.
زمان بندي فعاليت ها ضمن سازمان دهي فعاليت ها و قاعده مند كردن آنها باعث مديريت بهتر و تخصيص به موقع منابع مي گردد. لذا با توجه به ويژگيهاي اين صنعت برنامه زمان بندي اجراي پروژه در جدول شماره (3ـ2) نشان داده شده است.
جدول شماره (3ـ2) برنامه زمان بندي طرح
6ـ2 ظرفيت توليد:
انتخاب ظرفيت و برنامه توليد مناسب براي واحدهاي صنعتي علاوه بر بهره برداري بهينه از سرمايه گذاري انجام شده عاملي در جهت كسب بيشترين سود ممكن خواهد بود. نظر به اينكه اهداث واحد هاي صنعتي مستلزم سرمايه گذاري اوليه است كه در بعضي موارد تقريبا ثابت است لذا انتخاب ظرفيت هاي خيلي كم سود آوري طرح را غير ممكن ميكند. لذا با توجه به بررسي بازار، شناخت كانون هاي مصرف، نيازهاي داخلي، امكان صادرات و ... ظرفيت طرح با تقابل سودآوري ظرفيت بالا و محدوديتهاي صنايع كوچك و نياز هاي مصرفي تعيين ميگردد. با در نظر گرفتن همه اين موارد ظرفيت اين طرح روزانه 371 محصول و 100000 عدد پروژكتور در سال برآورد مي گردد.
7ـ2 پلان سالن توليد
با توجه به فرايند توليد محصول و توالي عمليات مورد نياز لازم است روابط ماشين آلات بررسي شودو بر اساس اين روابط ماشين ها در كارگاه ها مستقر شوند. با رعايت موارد فوق، طبق اصول مهندسي صنايع نقشه استقرار ماشين آلات (سالن توليد) طبق شكل (2ـ2) ميباشد.
شكل (2ـ2) پلان سالن توليد
8ـ2 جايابي و محل اجراي طرح:
بررسي امكان احداث واحد از حيث نحوه تأمين اوليه، تعيين ميزان سرمايه گذاري، تطابق تكنولوژي صنعت مورد نياز با ميزان تخصص ها و مهارتهاي بالقوه و بالفعل موجود در كشور و... مطالعات هماهنگ و چند جانبه اقتصادي، فني، اقليمي و جغرافيايي را ايجاب مي نمايد. جدول شماره (5ـ2) مناسبترين مكان را براي اجراي پروژه مشخص مي نمايد.
جدول شماره (4ـ2) جايابي و محل اجراي طرح
بدين ترتيب مناسب ترين مكان براي اجراي پروژه اصفهان مي باشد.
فصل سوم :
نيروي انساني
1ـ3 نيروي انساني مورد نياز
2ـ3 دستمزد و حقوق
3ـ3 شرح وظايف پرسنل طرح
4ـ3 سازماندهي نيروي انساني
1ـ3 نيروي انساني مورد نياز:
كارآيي و اثربخشي هر سازمان تا حدود زيادي به مديريت صحيح و به كارگيري مؤثر منابع انساني بستگي دارد. پارامتر هاي مختلفي در تعيين تعداد و تخصص نيروهاي انساني واحد توليد دخالت دارند از جمله اين عوامل ميتوان به سطح تكنولوژي مورد استفاده تمايل اشتغال زايي يا اتوماسيون به حدود تخصص و مهارت مورد نياز اشاره كرد.
جدول شماره (1ـ3) مشخص ميكند هر ماشين چه تعداد پرسنل و با چه مهارتي لازم دارد.
جدول شماره (1ـ3) نيروي انساني مورد نياز
2ـ3 دستمزد و حقوق:
ميزان دستمزد و حقوق بايد به قدري باشد كه يك خانواده پنج نفري را تأمين كند. جدول شماره (2ـ3) دستمزد و حقوق و ميزان تحصيلات را بيان مي كند. لازم به ذكر است جهت محاسبه نسبتا دقيق از پاداش و عيدي و... حقوق ساليانه بر مبناي 14 ماه در سال انجام ميگيرد.
جدول (2ـ3) برآورد حقوق و دستمزد و نيروي انساني
3ـ3 شرح وظايف پرسنل طرح :
وظايف هر يك از پرسنل طرح به شرح زير است
1) مدير: وظيفه نظارت بر كل عمليات بر عهده مدير مي باشد از جمله توليد، امور مالي، مديريت فروش و بازرگاني واحد
2) تكنيسين: نظارت بر فعاليت نيروي انساني توليدو همچنين كيفيت محصول
3) كارگر ماهر: كار با دستگاه ها و ماشين آلات توليداز جمله وظايف اوست.
4) كارگر غير ماهر: انجام كليه كارهاي خدماتي، رفاهي، بسته بندي و…
5) تكنيسين فني: رسيدگي به امور تأسيساتي و تعمير و نگهداري ماشين آلات توليد
6)كارمندان اداري و مالي: رسيدگي به امور اداري و مالي از جمله كارگزيني، تداركات و امور بانكي بر عهده اين كارمندان ميباشد.